Kinderen in de samenkomst
Kinderen onder het Woord van God
Bij Christus’ Kerk Lelystad wonen kinderen samen met hun ouders de samenkomst van de gemeente bij. Tijdens de dienst hebben wij geen aparte crèche of zondagsschool. Kinderen groeien vanaf jonge leeftijd op midden in het gemeenteleven, onder de verkondiging van Gods Woord en tussen broeders en zusters van verschillende leeftijden.
De Schrift geeft ouders een bijzondere verantwoordelijkheid voor de geestelijke opvoeding van hun kinderen en laat tegelijk zien dat kinderen betrokken werden bij het leven en de aanbidding van Gods volk. Vanuit die overtuiging zijn kinderen van harte welkom om de hele dienst in ons midden mee te beleven.
Kinderen onder het Woord van God
Door heel de Schrift heen zien we dat God Zijn waarheid niet alleen aan volwassenen bekendmaakt. Ook kinderen moeten horen wie God is, wat Hij heeft gedaan en hoe Zijn volk voor Hem behoort te leven.
Mozes gaf Israël de opdracht om de woorden van God voortdurend aan de volgende generatie door te geven:
(6) Deze woorden, die ik u heden gebied, moeten in uw hart zijn. (7) U moet ze uw kinderen inprenten en erover spreken, als u in uw huis zit en als u over de weg gaat, als u neerligt en als u opstaat.
Het kennen van God moest deel uitmaken van het gewone gezinsleven. Ouders moesten hun kinderen vertellen over Zijn woorden en werken en hen leren leven binnen het verbond dat God met Zijn volk had gesloten.
Ook wanneer heel Israël bijeenkwam om de wet te horen, waren kinderen daarbij aanwezig. Mozes schrijft:
(12) Roep het volk bijeen, de mannen, de vrouwen en de kleine kinderen, en de vreemdeling die binnen uw poorten is, om te horen, en om te leren de HEERE, uw God, te vrezen en alle woorden van deze wet nauwlettend te houden. (13) Zodat hun kinderen die het niet weten, het ook horen, en leren de HEERE, uw God, te vrezen, al de dagen dat u leeft in het land waarvoor u de Jordaan oversteekt om het in bezit te nemen.
Het doel wordt in de tekst zelf genoemd. De kinderen moesten horen en daardoor de HEERE leren vrezen. Zij werden niet pas betrokken wanneer zij alles volledig konden begrijpen. Zij groeiden op terwijl Gods woorden in hun aanwezigheid werden gelezen, uitgelegd en gehoorzaamd.
Jozua 8 beschrijft iets vergelijkbaars. Wanneer de wet bij de berg Ebal wordt voorgelezen, staat er uitdrukkelijk dat de vrouwen en kleine kinderen tot de verzamelde gemeente behoorden. Gods grote daden en Zijn verbondswoorden werden gehoord binnen de gemeenschap van het hele volk.
Kinderen in de nieuwtestamentische gemeente
Ook in het Nieuwe Testament worden kinderen aangesproken als mensen die het onderwijs van de Heere moeten horen en gehoorzamen.
Paulus schrijft aan de gemeente in Efeze:
(1) Kinderen, wees je ouders gehoorzaam in de Heere, want dat is juist. (2) Eer je vader en moeder (dat is het eerste gebod met een belofte),
En aan de gemeente in Kolosse:
Kinderen, wees je ouders gehoorzaam in alles, want dat is welbehaaglijk voor de Heere.
Deze woorden staan midden in brieven die bestemd waren voor plaatselijke gemeenten en daar werden voorgelezen. Kolossenzen 4:16 geeft zelfs uitdrukkelijk opdracht om de brief in de gemeente te laten voorlezen. Paulus spreekt daarin rechtstreeks tot mannen, vrouwen, vaders én kinderen.
Dat laat zien dat kinderen niet buiten het geestelijke leven van de gemeente stonden. Ook zij werden aangesproken vanuit hun verhouding tot de Heere en moesten leren wat gehoorzaamheid aan Hem binnen hun eigen plaats betekende.
Daarom willen wij kinderen vanaf jonge leeftijd vertrouwd maken met het horen van de Schrift en met het leven van de gemeente. Zij horen de Bijbel voorlezen. Zij luisteren naar de prediking. Zij horen de gemeente bidden en zingen. Zij zien het avondmaal gevierd worden en groeien op tussen oudere en jongere gelovigen die samen Christus volgen.
Ouders dragen de eerste verantwoordelijkheid
De belangrijkste plaats voor de geestelijke opvoeding van kinderen is het gezin. God heeft ouders de verantwoordelijkheid gegeven hun kinderen op te voeden in Zijn waarheid.
Paulus schrijft:
En vaders, wek geen toorn bij uw kinderen op, maar voed hen op in de onderwijzing en de terechtwijzing van de Heere.
Daarom zien wij de aanwezigheid van kinderen in de samenkomst niet als vervanging van onderwijs thuis. Wat op zondag gebeurt, hoort juist verbonden te zijn met het dagelijkse discipelschap binnen het gezin.
Ouders leren hun kinderen bidden. Zij lezen met hen uit de Schrift. Zij spreken met hen over God, het Evangelie en het christelijke leven. Zij beantwoorden hun vragen en helpen hen begrijpen wat zij in de gemeente horen en zien.
De samenkomst geeft daarvoor veel aanknopingspunten. Een kind hoort tijdens de prediking misschien een begrip dat het nog niet kent. Een lied kan aanleiding geven om over Gods karakter te spreken. Het avondmaal kan vragen oproepen over het sterven van Christus. Een gebed kan een gesprek openen over de nood van een broeder of zuster. Zo loopt het leven van de gemeente door in het onderwijs thuis.
Samen leren aanbidden
Kinderen moeten leren deelnemen aan de samenkomst. Dat gebeurt geleidelijk.
Een jong kind begrijpt een preek anders dan een volwassene. Ook het vermogen om langere tijd aandachtig te luisteren ontwikkelt zich. Dat maakt zijn aanwezigheid niet zinloos. Kinderen leren door wat zij horen, door wat zij zien en door wat zij herhaaldelijk samen met hun ouders doen.
Zij leren dat Gods Woord aandacht verdient wanneer zij hun ouders zien luisteren. Zij leren bidden wanneer zij de gemeente horen bidden. Zij leren zingen wanneer zij samen met anderen Gods waarheid bezingen. Zij leren dat de gemeente een familie van gelovigen is wanneer zij tussen mensen van verschillende leeftijden opgroeien.
Daarom verwachten wij niet dat jonge kinderen zich gedragen alsof zij volwassenen zijn. Wel helpen ouders hen stap voor stap om mee te doen. Stil leren luisteren, een Bijbelgedeelte volgen, meezingen, deelnemen aan het gebed en vragen bewaren om later te bespreken zijn dingen die door oefening groeien.
De gemeente draagt daarin eveneens verantwoordelijkheid. Kinderen behoren niet alleen bij hun ouders. Zij groeien op te midden van het lichaam van Christus. Geduld, vriendelijkheid, voorbeeldgedrag en daadwerkelijke belangstelling van andere gemeenteleden helpen kinderen ervaren wat het betekent om onderdeel te zijn van het gemeenteleven.
Bereid kinderen thuis voor
Voor gezinnen helpt het wanneer de zondag niet volledig losstaat van de rest van de week. De voorbereiding op de samenkomst kan heel eenvoudig deel uitmaken van het gezinsleven.
Bid met en voor je kinderen
Bid dat God je kinderen Zijn waarheid leert verstaan en dat Hij hun hart naar Christus trekt. Bid om wijsheid bij de opvoeding, om geduld wanneer het moeilijk gaat en om volharding in het onderwijzen.
Kinderen hebben uiteindelijk meer nodig dan gewenning aan kerkelijke gebruiken. Zij moeten zelf God leren kennen en het Evangelie geloven. Daarom vertrouwen wij niet op de samenkomst of op onze opvoedkundige vaardigheden, maar op God Die door Zijn Woord en Geest werkt.
Lees samen de Schrift
Deuteronomium 6 verbindt de geestelijke opvoeding van kinderen met het gewone dagelijkse leven. Gods woorden moesten onderwerp van gesprek zijn thuis en onderweg, aan het begin en aan het einde van de dag.
Ook voor christelijke gezinnen is regelmatige Schriftlezing waardevol. Lees samen uit de Bijbel, leg uit wat de tekst zegt en bid naar aanleiding van wat jullie hebben gelezen. Jonge kinderen kunnen eenvoudige vragen beantwoorden. Naarmate zij ouder worden, kunnen gesprekken verder verdiepen.
Op die manier wordt het luisteren naar de Bijbel tijdens de samenkomst onderdeel van iets wat zij thuis al kennen.
Lees vooraf het gedeelte van de prediking
Bij Christus’ Kerk Lelystad prediken wij doorgaans verklarend door Bijbelboeken heen. Daardoor is vaak vooraf bekend welk gedeelte tijdens de volgende samenkomst behandeld wordt.
Lees dat gedeelte samen met je kinderen. Bespreek enkele woorden, personen of gebeurtenissen die erin voorkomen. Vertel jongere kinderen waar zij tijdens de prediking op kunnen letten. Daardoor herkennen zij tijdens de dienst meer van wat zij vooraf thuis hebben gelezen.
Een gemeente waarin kinderen opgroeien
Wij weten dat samenkomen met jonge kinderen soms inspanning vraagt. Kinderen kunnen bewegen, geluid maken, vragen stellen en soms even naar buiten moeten. Dat hoort bij het opgroeien.
Daarom willen wij als gemeente ouders ondersteunen en geduld hebben met kinderen die nog leren deelnemen aan de samenkomst. Ouders hoeven niet het gevoel te hebben dat ieder geluid betekent dat zij anderen tot last zijn.
Kinderen zijn een gave van God. Wij willen hen daarom niet slechts bezig houden totdat zij oud genoeg zijn voor het gemeenteleven. Wij willen hen tijdens hun opgroeien meenemen in dat gemeenteleven, terwijl ouders en gemeente samen bidden dat zij de Heere Jezus Christus persoonlijk leren kennen, Hem liefhebben en hun leven lang in Zijn wegen wandelen.